Ảnh 1: Thanh tra sở NN PTNT thực hiện kiểm tra định kỳ vụ lúa Hè Thu 2024)
1) Qua báo cáo kết quả thanh tra định kỳ vụ Hè Thu 2024 của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (SNN&PTNT) tỉnh Kiên Giang theo QĐ số 101/QĐ-TTS ngày 26/6/2024 của SNN PTNT. Theo đó đoàn đã tiến hành kiểm tra 45 cơ sở kinh doanh phân bón thuốc BVTV trên địa bàn huyện Hòn Đất, phát hiện lập biên bản xử lý vi phạm hình chính đối với 19 cơ sở kinh doanh phân bón, thuốc BVTV với nhiều lỗi vi phạm và có liên quan đến nhiều Cty; bước đầu xử phạt vi phạm hình chính 68.400.000đ và nhiều lỗi đang chờ hoàn thiện hồ sơ xử lý. Trong đó có thể kể đến các lỗi:
- Phân bón không xuất trình được giấy phép lưu hành: 03 trường hợp
- Phân bón ghi sai nhãn: 02 trường hợp
- Kinh doanh hàng hóa không được phép sử dụng trong nông nghiệp (chế phẩm diệt côn trùng): 03 trường hợp.
- Kinh doanh thuốc trừ sâu ghi không đúng tính năng công dụng, dư đối tượng phòng trừ: 09 trường hợp.
- Kinh doanh thuốc trừ sâu ngoài danh mục: 01 trường hợp
2) Tính từ đầu năm 2024 đến 7/2024, Trạm Trồng trọt và BVTV(TTBVTV) Hòn Đất tiếp nhận 17 đơn yêu cầu, khiếu nại, xác minh lúa bị thiệt hại (38 hộ, 179,3 ha) do sử dụng thuốc BVTV và chuyển về Chi cục TT&BVTV tỉnh Kiên Giang thụ lý giải quyết. Tổng số tiền nông dân yêu cầu bồi thường thiệt hại lên đến 1 tỉ 518 triệu đồng, tuy nhiên đến nay mới giải quyết bồi thường cho nông dân 961.412.000đ; số còn lại nông dân đã chuyển đơn đến Toà án Nhân dân huyện thụ lý giải quyết. Điều đặc biệt là ở cả 09 trường hợp kinh doanh thuốc trừ sâu trên nhãn bao bì ghi không đúng tính năng, công dụng, dư đối tượng phòng trừ và 16/17 đơn xin xác minh lúa bị thiệt hại do ảnh hưởng thuốc vừa qua đều liên quan đến đối tượng bọ phấn trắng “rầy cánh trắng”, đây là đối tượng gây hại chính trong 02 vụ lúa gần đây của huyện Hòn Đất. Như vậy có thể thấy các Cty sản xuất thuốc BVTV rất tinh tường địa bàn và rất mau lẹ trong việc chỉnh sửa nhãn mác, bao bì sản phẩm để nhằm đáp ứng nhu cầu của nông dân, sai phạm là hình ảnh, chữ viết, đối tượng phòng trừ trên bao bì, nhãn thuốc không đúng với những nội dung đã đăng ký với Cục BVTV.
Ảnh 2: Nông dân cùng Trạm TT và BVTV Hòn Đất xác minh lúa bị thiệt hại
Ngoài việc bán hàng thông qua các cơ sở, đại lý mà còn được bán trực tiếp đến nông dân với nhiều hình thức đa đạng như:
- Biết địa bàn rộng, lực lượng kiểm tra, giám sát mỏng các đơn vị lợi dụng mối quan hệ sẵn có với nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã tự tổ chức hội thảo, tư vấn bán hàng mà chưa được sự cho phép của đơn vị quản lý chuyên ngành, từ đó dễ dấn đến các sai phạm: hàng hóa kém chất lượng, hàng nhái, hàng giả được bán trực tiếp cho nông dân.
- Phân bón chưa có Quyết định lưu hành, thuốc trừ sâu, bệnh, thuốc trừ lúa cỏ (lúa ma)… thuốc ngoài danh mục chưa được phép lưu hành hoặc không rõ nguồn gốc… được quảng cáo, rao bán và vận chuyển đến tận nhà, xuất hiện rất nhiều trên các trang Facebook, YouTube, Zalo, TikTok…
(Nhiều sản phẩm chưa được đăng ký, được chào bán trên các trang, ứng dụng bán hàng trực tuyến)
- Các sản phẩm chất điều hòa sinh trưởng được tư vấn, bán kèm cho nông dân phun xịt ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng của cây trồng mà không cần biết đó là chất ức chế hay chất kích thích sinh trưởng, nhiều nhất là Paclobutrazol.
Từ những kết quả thanh, kiểm tra và tình trạng sử dụng phân bón, thuốc BVTV bị thiệt hại như trên, kiến nghị:
- Các cơ quan chức năng cần tập trung, tăng cường công tác thanh, kiểm tra và lấy mẫu đối với các mặt hàng thiết yếu như: phân bón; thuốc trừ bệnh đạo ôn, vàng lá chín sớm, lem lép hạt; thuốc trừ bệnh do vi khuẩn, thuốc trừ rầy cánh trắng, muỗi hành; thuốc trừ lúa cỏ; chất điều hòa sinh trưởng, là những mặt hàng đang bán rất chạy trên địa bàn huyện Hòn Đất nói riêng, tỉnh Kiên Giang nói chung;
- Tăng cường kiểm tra đối với các mặt hàng được bán trực tiếp cho nông dân ở tất cả các hình thức bao gồm cả hàng hóa bán, cấp cho nông dân thuộc các chương trình, dự án bao tiêu trọn gói;
- Tăng cường kiểm tra rà soát hàng hóa được vận chuyển thông qua các đơn vị vận chuyển, chuyển phát nhanh, chành hàng, các trang mạng và ứng dụng bán hàng trực tuyến...;
- Đối với nông dân cần đề cao tinh thần cảnh giác, tố giác với các hành vi buôn bán gian lận, hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng… Các hành vi cố tình tránh né các đơn vị kiểm tra chuyên ngành và chính quyền địa phương là biểu hiện của sự không minh bạch, không rõ ràng về nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa;
- Không tự ý tổ chức cho các đơn vị thực hiện hội thảo, tư vấn bán hàng mà chưa có sự cho phép của cơ quan chức năng và chính quyền địa phương;
- Khi lựa chọn mua các sản phẩm phân bón, thuốc BVTV cần giữ lập trường, kiên định lựa chọn những sản phẩm tin dùng đã sử dụng nhiều năm nhằm hạn chế sự cố ngoài ý muốn. Khi sử dụng các sản phẩm mới, cần xịt thử nghiệm trước với diện tích nhỏ, khi chắc chắn phân, thuốc có hiệu quả an toàn mới sử dụng hết diện rộng. Hạn chế mua hàng hóa qua mạng khi không biết chính xác người bán, đơn vị bán hàng là ai, ở đâu, xuất xứ hàng hóa;
- Tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc 4 đúng khi phun xịt (đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng lúc, đúng cách), không phối trộn quá nhiều loại thuốc trong một bình xịt và đảm bảo thời gian dãn cách giữa hai lần xịt nhằm đảm bảo thuốc không cộng hưởng làm ảnh hưởng đến sinh trưởng của lúa./.
