Thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) là một nội dung quan trọng trong chương trình Bảo vệ môi trường được Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh lập kế hoạch và tổ chức thực hiện trong nhiều năm qua. Mục tiêu của chương trình là tuyên truyền vận động nông dân nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV sau khi sử dụng, nhằm đảm bảo sản xuất lâu dài ổn định,hạn chế ô nhiễm môi trường đất, nước tại các khu vực sản xuất tập trung, góp phần vào phong trào toàn dân thi đua xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay.
Trên địa bàn huyện Giồng Riềng, công tác thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV cũng được thực hiện thường xuyên. Cùng với sự chỉ đạo chặt chẽ của UBND huyện, sự phối hợp và hỗ trợ của các cơ quan hữu quan cùng chính quyền địa phương và sự nhiệt tình hưởng ứng của người dân, công tác thu gom trên địa bàn huyện ngày càng được thuận lợi hơn, khối lượng vỏ bao bì thuốc BVTV sau sử dụng thu gom ngày càng nhiều hơn. Qua đó cho thấy tính hiệu quả của chương trình trong việc nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân, đồng thời cũng giúp cho nhiều địa phương đạtđượctiêu chí về môi trường trong xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao trong thời gian qua.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi nêu trên, vẫn còn rất nhiều khó khăn, bất cập trong công tác thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV trên địa bàn huyện. Những khó khăn bất cập này đã tồn tại từ nhiều năm qua, mặc dù đã được ngành chuyên môn thông báo, nhắc nhở và hướng dẫn khắc phục nhưng vẫn chưa được quan tâm thực hiện nghiêm túc. Một số tồn tại hạn chế như sau:
-Rác thủy tinh như miểng kiếng, bóng đèn điện, mảnh chén, mảnh ly bị vỡ, chai lọ,....là loại rác thải rắn, nguy hại có thể gây sát thương…và rác sinh hoạt được nhiều người dân để vào bể chứa thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV, gây nguy hiểm cho người trực tiếp thu gom, khó khăn trong phân loại rác thải thuốc BVTV với các loại rác trên.
Hình 1. Các mảnh vỡ rác thải sinh hoạt tại các hố thu gom vỏ bao bì thuốc
- Địa điểm pha chế thuốc BVTV cho các thiết bị bay, vỏ bao bì thuốcđã qua sử dụng còn vứt bỏ vương vãi, có nơi chất thành đống tại các cánh đồng và tự đốt hoặc tiêu hủy thủ côngkhông đúng qui định,Tình trạng này không chỉ tiềm ẩn các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân, cây trồng và vật nuôisống ở khu vực lân cận.
Hình 2. Tiêu hủy (đốt) vỏ bao bì thuốc BVTV không đúng qui định (A). Hố thu gom bị rào (B)
- Một sốbể chứa rác thải BVTV đã bị người dân phá bỏ hoặc rào lại dẫn đến khó khăn cho công tác thu gom của nhiều hộ sản xuất xung quanh.
- Một số bể chứa rác thải BVTV bị đất, cát lấp, lèn chặt cửa sau, gây khó khăn việc thu gom vỏ bao bì.
Nguyên nhân tồn tại hạn chế
- Công tác tuyên truyền, vận độngcủa chính quyền địa phương về việc nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân về bảo quản các bể chứa rác BVTV và thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV tại một số nơi còn chưa thật sự quan tâm, chưa quyết liệt; thiếu sự phối hợp với các cơ quan chuyên môn trong công tác triển khai các công trình của địa phương gây ảnh hưởng đến các hố thu gom đã được đầu tư xây dựng trên địa bàn.
- Ý thức của người dân chưa tốt trong việc phân biệt sử dụng bể chứa rác thải thuốc BVTV với bể chứa rác thải sinh hoạt hàng ngày, đồng thời còn ích kỷ, đặt nặng lợi ích cá nhân trên lợi ích của cộng đồng nên còn rào chắn, không cho sử dụng các hố thu gom xây trên phần đất của mình.
- Việc sử dụng các thiết bị bay hiện nay chưa được quản lý chặt chẽ, đa số người sử dụng các thiết bị bay chưa được tập huấn các kiến thức về bảo vệ môi trường, các qui định về an toàn trong sử dụngthuốc BVTV và tiêu hủy vỏ bao bì thuốc BVTV sau khi sử dụng.
- Kinh phí cho công tác bảo vệ môi trường hiện nay còn hạn chế, chưa đảm bảo so với nhu cầu cần thiết trên địa bàn huyện;nguồn kinh phí phục vụ cho công tác triển khai xây dựng bể chứa quá hạn hẹp.
Kiến nghị và đề xuất
Bảo vệ môi trường sinh thái nông nghiệp nông thôn tiếp tục được xem là một nhiệm vụ quan trọng trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, trong đó thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV là một nội dung trọng tâm cần tập trung thực hiện. Để hoàn thành tốt các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao trong thời gian tới, xin đề xuất một số ý kiến như sau:
- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục quan tâm, cấp kinh phí đầy đủ hơn nhằm triển khai đồng bộ các hoạt động trong bảo vệ môi trường sinh thái nông nghiệp,đảm bảo nhu cầu và cấp thiết hiện nay của các địa phương.
- Chi cục Trồng trọt và BVTV lập kế hoạch tăng cường thực hiện các nội dung như tập huấn kiến thức về bảo vệ môi trường cho người sản xuất; tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông đại chúng qua việc thực hiện các bản tin, thời sự, chuyên mục; phối hợp các cơ quan hữu quan, các công ty, doanh nghiệpra quân tuyên truyền vận động người dân nâng cao ý thức trách nhiệm trong thu gom, tiêu hủy vỏ bao bì thuốc BVTV đã qua sử dụng; phối hợp với các cơ quan hữu quan quản lý chặt chẽ việc sử dụngcác thiết bị bay phun thuốc BVTV, tổ chức tập huấn cho người sử dụng thiết bị bay về trách nhiệm bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp.
- UBND huyện Giồng Riềng tiếp tục chỉ đạo chính quyền địa phương cần quan tâm hơn nữa đến công tác bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện;tăng cường công tác tuyên truyền vận động người dân sử dụng, bảo quản các bể chứa rác thải thuốc BVTV đúng mục đích; phối hợp với trạm Trồng trọt và BVTV huyện và các cơ quan hữu quan trong việc sử dụng và bảo quản các bể chứa rác thải thuốc BVTV trên địa bàn các xã, thị trấn; xây dựng nhiều mô hình về thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV, tổ chức hội thảo giới thiệu và nhân rộng các mô hình hiệu quả./.
