Ảnh: Thủy sản tự nhiên chết do nguồn nước ô nhiễm
1. Biện pháp xử lý thủy sản chết
a) Tuyệt đối không sử dụng làm thực phẩm cho con người hoặc chế biến làm thức ăn cho vật nuôi.
b) Xử lý bằng cách chôn lấp theo nguyên tắc sau:
- Thu gom và vận chuyển đến nơi chôn lấp đã được chuẩn bị sẵn;
- Nơi chôn lấp thủy sản chết phải cách xa và không làm ô nhiễm vùng nước biển, nguồn nước ngọt, khu dân cư, khu đô thị, trường học, bãi tắm, khu du lịch,...; bảo đảm phù hợp với khối lượng thủy sản phải tiêu hủy;
- Khi chôn lấp phải xử lý bằng cách bổ sung hóa chất (như vôi bột, các loại hóa chất chuyên dụng, được phép dùng trong nuôi trồng thủy sản);
- Vệ sinh, khử trùng, tiêu độc sau khi kết thúc việc chôn hủy nhằm bảo đảm không làm ô nhiễm môi trường;
- Người dân có thủy sản khai thác được cơ quan chức năng xác định không an toàn thực phẩm, buộc phải tiêu hủy và được hỗ trợ theo quy định.
2. Giải pháp kỹ thuật tạm thời trong nuôi trồng thủy sản
Trong khi chờ các cơ quan chức năng xác định nguyên nhân hiện tượng động vật thủy sản chết bất thường, các cơ sở nuôi trồng thủy sản cần thực hiện một số giải pháp kỹ thuật tạm thời như sau:
a. Đối với các cơ sở nuôi cá lồng bè
- Tạm thời chưa thả giống trong khi chờ xác định nguyên nhân.
- Thường xuyên theo dõi cá nuôi và hàng ngày quan trắc, kiểm tra các yếu tố môi trường như Oxy hòa tan, pH, H2S, NH3,… nhằm phát hiện kịp thời các hiện tượng bất thường để có biện pháp xử lý phù hợp.
- Tạm thời di chuyển lồng cá đến khu vực nước sâu hơn, đảm bảo đáy lồng cách nền đáy ít nhất 1 m.
- Nên san thưa đối với những lồng nuôi dày, giữ cá với mật độ thích hợp theo qui định (không quá 10 kg/m2); giãn thưa khoảng cách giữa các lồng nuôi.
- Hạn chế sử dụng thức ăn tươi để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nên thay bằng thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm cao, kết hợp trộn thêm vitamin C để tăng cường sức đề kháng cho cá.
- Khẩn trương thu hoạch đối với cá nuôi đạt kích cỡ thương phẩm để hạn chế thiệt hại.
b. Đối với các cơ sở sản xuất giống, nuôi thủy sản thương phẩm trong ao ven biển
- Tạm thời chưa thả giống trong khi chờ xác định nguyên nhân, tập trung xử lý, cải tạo ao, chuẩn bị con giống.
- Đối với các ao đang thả nuôi, cần thường xuyên theo dõi và kiểm tra các yếu tố môi trường ao nuôi như Oxy hòa tan, pH, H2S, NH3,… nhằm phát hiện kịp thời các hiện tượng bất thường để có biện pháp xử lý phù hợp.
- Tăng cường vệ sinh đáy ao, sử dụng các loại chế phẩm sinh học có khả năng cải thiện chất lượng môi trường ao nuôi.
- Hạn chế cấp nước bổ sung trong khi chưa xác định nguyên nhân.
- Trong trường hợp bắt buộc phải lấy nước biển vào vùng nuôi, cần tuân thủ theo các hướng dẫn sau:
+ Chỉ lấy nước tầng mặt, lúc đỉnh triều. Không cấp trực tiếp nước biển vào ao, bể nuôi.
+ Phải lấy nước biển qua ao chứa, ao lắng và thực hiện quy trình xử lý nước trước khi cấp vào ao, bể nuôi.
+ Cách xử lý nước biển trong ao chứa, ao lắng: xử lý nước biển trong ao chứa bằng các loại chất có khả năng hấp thụ khí độc, kim loại nặng (EDTA) nhưng phải xử lý lặp lại từ 2-3 lần. Sử dụng quạt nước hoặc sục khí mạnh, liên tục từ đáy ao và phơi nắng tối thiểu 10 ngày.
- Trước khi cấp nước vào ao nuôi cần thử bằng cách thả cá, tôm giống trực tiếp vào mẫu nước đã xử lý lấy từ ao lắng.
- Đối với vùng nuôi tôm chuẩn bị xuống giống, nên áp dụng hình thức vèo giống (ương trong ao vèo khoảng 30 - 45 ngày trước chuyển ra ao nuôi thương phẩm) nhằm đảm bảo thời vụ, hạn chế sử dụng nước, tiết kiệm chi phí và kiểm soát các yếu tố môi trường trong giai đoạn đầu./.
