Thực tế trong thời gian qua việc phòng trị bệnh trên lúa của bà con nông dân vẫn còn nhiều hạn chế, nhất là về nhận dạng triệu chứng bệnh hại chưa chính xác, từ đó phòng trừ kém hiệu quả, đặc biệt là sử dụng thuốc bảo vệ thực vật chưa theo nguyên tắc 4 đúng: Sử dụng liều lượng, nồng độ thường cao hơn so với khuyến cáo, phối trộn nhiều loại thuốc với nhau để phun xịt. Nhằm giúp bà con nông dân giải quyết những hạn chế nêu trên, bảo vệ tốt năng suất mùa vụ, Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (TT&BVTV) huyện An Biên đã xây dựng kế hoạch và tổ chức tập huấn ngay từ đầu vụ Hè Thu 2024 để hướng dẫn bà con nông dân biện pháp quản lý dịch hại trên lúa. Nội dung tập huấn bao gồm: Một số lưu ý trong canh tác vụ lúa Hè Thu như biện pháp làm đất, kỹ thuật bón phân... Trong đó, nội dung được nhấn mạnh là hướng dẫn nhận diện triệu chứng gây hại, các yếu tố ảnh hưởng và biện pháp quản lý các bệnh hại quan trọng như lem lép hạt, đạo ôn cổ bông và cháy bìa lá. Hướng dẫn sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả, tiết kiệm.
Kết quả Trạm TT&BVTV huyện An Biên đã thực hiện được 10/10 lớp đạt 100% kế hoạch, phát hơn 900 tờ tài liệu bướm các loại, với 244 nông dân tham dự, trung bình 25 nông dân/lớp. Với những kiến thức thực tế và phù hợp với thời điểm, mùa vụ nên được bà con nông dân rất phấn khởi, trao đổi, thảo luận, tương tác với cán bộ kỹ thuật rất sôi nổi, qua đó làm rõ một số vấn đề, khó khăn vướng mắc, bức xúc của bà con trong quá trình sản xuất (Hình 1).
Từ những buổi tập huấn nông dân đã tiếp thu được nhiều thông tin hữu ích, cụ thể: nhận diện một số loại dịch hại chính và biện pháp quản lý, đặc biệt là các bệnh hại đã và đang xuất hiện gây hại hiện nay ở giai đoạn đòng trổ-trổ chín như lem lép hạt, đạo ôn cổ bông và cháy bìa lá. (Hình 2). Với điều kiện thời tiết nắng mưa xen kẽ rất thuận lợi cho bệnh đạo ôn cổ bông, lem lép hạt và cháy bìa lá tiếp tục phát triển, gây hại nặng. Thông qua lớp tập huấn này đã giúp các hộ nông dân bổ sung thêm kiến thức về các biện pháp chăm sóc cây lúa, chủ động áp dụng hiệu quả các biện pháp kỹ thuật trong phòng trừ sâu bệnh, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Trạm TT&BVTV huyện An Biên khuyến cáo bà con nông dân nên thường xuyên thăm đồng để kịp thời phát hiện, chủ động trong việc phòng trừ dịch hại. Cần tập trung quản lý tốt bệnh lem lép hạt, đạo ôn cổ bông và bệnh cháy bìa lá. Một số biện pháp quản lý được khuyến cáo như sau:
Bệnh lem lép hạt, đạo ôn cổ bông: nên bón phân cân đối, tránh bón đạm quá nhiều. Đối với bệnh lem lép hạt và đạo ôn cổ bông thì thời điểm sử dụng thuốc rất quan trọng. Nên phun phòng là chính vì nếu để bệnh đã xâm nhập vào hạt lúa (bệnh lem lép hạt) hay cổ bông rồi thì khó để được kết quả tốt. Phun hai lần vào thời kỳ lúa bắt đầu trổ và trổ đều để hạn chế các loại nấm phát triển trên vỏ hạt lúa (lem lép hạt) hay trên cổ bông (đạo ôn cổ bông). Có thể sử dụng một số loại thuốc chứa các hoạt chất:
- Bệnh lem lép hạt: hoạt chất Propiconazole, Propineb,..
- Bệnh đạo ôn cổ bông: hoạt chất: Isoprothiolane, Kasugamycin, Tebuconazole,..
Bệnh cháy bìa lá: sử dụng phân bón hợp lý N-P-K, khi lúa bị bệnh phải ngừng việc bón phân đạm ngay; điều chỉnh mực nước hợp lý trên ruộng, tránh để nước ngập sâu trong nhiều ngày. Khi bệnh chớm xuất hiện cần sử dụng các loại thuốc đặc trị vi khuẩn có hoạt chất như Bismerthiazol, Kasugamycin, Oxolinic acid,... Cần phun lại sau 5 - 7 ngày tùy điều kiện thời tiết.
Nên sử dụng các loại thuốc được phép sử dụng, theo nồng độ khuyến cáo và theo nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng thời điểm, đúng nồng độ và liều lượng, đúng cách).
Ngoài ra cần theo dõi thường xuyên các dịch hại như rầy nâu, sâu cuốn lá,.. để có biện pháp phòng trừ kịp thời, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến năng suất lúa.
Kính chúc bà con nông dân vụ mùa bội thu!
