Hiện nay, việc sử dụng các loại thuốc hoá học trong bảo vệ thực vật (BVTV) là điều không thể thiếu. Tuy nhiên, việc quản lý bao bì, chai lọ thuốc BVTV cần được thu gom và xử lý riêng. Căn cứ kế hoạch số 204/KH-CCTTBVTV, ngày 21/3/2024 của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Kiên Giang về việc thu gom và xây mới bể chứa bao gói thuốc BVTV sau sử dụng trên địa bàn tỉnh Kiên Giang năm 2024.Qua kết quả rà soát, kiểm tra của trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (TTBVTV) TP. Rạch Giá, hiện nay trên địa bàn tp Rạch Giá có 67 bể chứa bao bì thuốc BVTV. Trạm TT& BVTV thành phố Rạch Giá đã thực hiện việc thu gom vỏ chai, bao bì thuốc BVTV sau sử dụng tại 46 bể chứa, địa bàn tập trungtại các phường Vĩnh Lợi, Vĩnh Hiệp, Vĩnh Thông và xã Phi Thông với tổng số lượng rác thu được là 450 kg, số rác BVTV này được thu gom vào bao chuyên dụng và vận chuyển đến điểm tập kết chờ tiêu hũy.
Hình: Thu gom bao bì thuốc BVTVởVĩnh Hiệp-Rạch Giá
Việc triển khai thực hiện công tác thu gom và xây mới bể chứa bao bì thuốc BVTV nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của người sử dụng thuốc BVTV, vai trò của các tổ chức cá nhân liên quan trong việc thực hiện thu gom bao bì thuốc BVTV sau sử dụng; giảm thiểu nguồn rác thải nguy hại từ bao bì thuốc BVTV sau sử dụng đối với môi trường sinh thái, sức khỏe cộng đồng và góp phần xây dựng nông thôn mới trên địa bàn TP. Rạch Giá. Qua công tác thu gom bao bì thuốc BVTV sau sử dụng lần này có những thuận lợi là được sự quan tâm của Phòng Kinh Tế TP. Rạch Giá trong công tác giám sát cách vận hành, bảo quản các bể chứa, nhắc nhở các phường, xã trong việc tuyên truyền bảo quản các bể chứa và vận động người dân bỏ rác BVTV đúng nơi qui định. Nhờ vậy, công tác thu gom rác BVTV được đa số bà con nông dân nhiệt tình hưởng ứng. Mặt khác, giao thông nông thôn tương đối dễ dàng cho việc vận chuyển đi lại thu gom. Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi việc thu gom rác BVTV còn gặp những khó khăn sau:
+ Một số đơn vị ấp, khu phố chưa nhiệt tình trong quản lý, bảo quản bể chứa rác BVTV dẫn đến tình trạng bể chứa bị hư hoặc bị đập phá.
+ Một số nông dân vẫn còn hạn chế về nhận thức bởi tác hại của ô nhiễm môi trường do vứt bừa bãi bao bì thuốc BVTV sau sử dụng,vẫn bỏ ngoài bể chứa (trên tuyến đường có bể chứa) rất nhiều, một số khác thu gom về bán ve chai, còn đốt rác BVTV trong bể chứa.
+ Số lượng bao bì thuốc BVTV sau sử dụng khá nhiều, do vậy cần có một địa điểm có diện tích mặt bằng rộng để lưu giữ chờ ngày tiêu hũy.
+ Một số hộ tiêu hủy bao bì thuốc BVTV cùng với rác thải sinh hoạt, bỏ lẫn rác sinh hoạt vào các bể chứa gây khókhăn cho việc phân loại.
Bên cạnh đó theo điểm đ, Điều 3, Chương II của Thông tư liên tịch số: 05/ 2016/ TTLT-BNNPTNT-BTNMT ngày 16 tháng 5 năm 2016 của của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn thu gom, vận chuyển, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Theo đó "Tùy thuộc vào đặc điểm cây trồng và mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, số lượng bể chứa phải đảm bảo chứa đựng hết bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng trong vùng đất canh tác. Nhưng tối thiểu phải có 01 bể chứa trên diện tích 03 ha đất canh tác cây trồng hàng năm hoặc 10 ha đất canh tác cây trồng lâu năm có sử dụng thuốc bảo vệ thực vật".Hiện nay ở thành phố Rạch Giá có diện tích canh tác mỗi vụ lúa hàng năm trên 5.000 havà với số lượng bể hiện có (67 bể) thì chưa đáp ứng đủ theo quy định. Do vậy, đề nghịcác cơ quan, đơn vị có thẩm quyềntăng cường kinh phí trong chương trình sự nghiệp bảo vệ môi trường hàng năm, xây dựng thêm nhiều bể chứa bao bì thuốc BVTV sau sử dụng tại các phường, xã (vùngsản xuất nông nghiệpcó phát sinh bao bì thuốc BVTV).
Để bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp trong thời gian tớitại TP Rạch Giá cần thực hiện đồng bộ các biện pháp, cụ thể:
- Tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nông dân về việc thu gom, tiêu hủy bao bì thuốc BVTV đúng quy định, không lạm dụng thuốc BVTV trong sản xuất, nhân rộng các mô hình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp IPM, 1 phải 5 giảm, 3 giảm 3 tăng... trong qúa trình sản xuất; quản lývà phát huy hiệu quả các bể chứa, tăng cường hoạt động thu gom, tiêu hủy bao bì thuốc BVTV hàng năm.
- Người sử dụng thuốc bảo vệ thực vậtphải thực hiện trách nhiệm theo quy định tại khoản 1, Điều 5 Thông tư liên tịch số 05/2016/TT-BNNPTNT-BTNMT, cụ thể:
+ Sau khi pha chế, phun rải thuốc bảo vệ thực vật phải thu gom bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng để vào bể chứa (theo quy định tại Điều 3 Thông tư liên tịch số 05/2016/TT-BNNPTNT-BTNMT).
+ Để riêng bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng với rác thải sinh hoạt và rác vệ sinh đồng ruộng.
+ Không sử dụng bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng vào các mục đích khác hoặc bán phế liệu.
+ Không tự ý đốt hoặc đem chôn bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng.
+ Không được bỏ rác thải khác vào bể chứa bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng.
Việc thugom, xử lý bao gói thuốc BVTV sau sử dụng tại các vùng sản xuất nông nghiệptrên địa bàn Thành phố để bảo vệ môi trường là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của cộng đồng, của doanh nghiệp và trong đó quan trọng nhất là ý thức về sử dụng thuốc của người nông dân, trách nhiệm của hộ gia đình, người dân trong việc thực hiện; xác định đây là nhiệm vụ phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, quyết liệt, kiên trì và đồng bộ nhằm tạo điều kiện phát triển sản xuất nông nghiệp sạch, bền vững, cải thiện môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, góp phần xây dựng và thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng xã nông thôn mới và phường văn minh đô thị./.
