Theo Bản tin dự báo, cảnh báo khí tương thuỷ văn thời hạn mùa khu vực tỉnh Kiên Giang của Đài Khí tượng thuỷ văn tỉnh Kiên Giang: từ ngày 01/2024 đến tháng 03/2024, El Nino tiếp tục duy trì với xác suất trên 90%. Nhiệt độ trung bình 03 tháng đầu năm 2024 phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,8 đến 1,30C. Mùa nắng nóng tháng 01 và 02/2024: hầu hết không mưa hoặc chỉ có mưa nhỏ với lượng mưa không đáng kể; tháng 03/2024: khoảng cuối tháng, mưa dông có khả năng xuất hiện ở một vài nơi.
Hiện tại, tình hình thời tiết se lạnh vào đêm và sáng sớm có sương mù nhẹ, ban ngày trời có nắng mưa xen kẽ, ẩm độ thích hợp cho các đối tượng sinh vật gây hại cây lúa và ngoài ra lúa đang ở giai đoạn đẻ nhánh – đòng trổ là giai đoạn khá mẫn cảm với các dịch hại. Để bảo vệ tốt sản xuất lúa giai đoạn đẻ nhánh đến trổ chín, đặc biệt trong giai đoạn trước, trong và sau Tết Nguyên Đán 2024, bà con nông dân cần lưu ý như sau:
- Qua kết quả quan trắc về độ mặn, cần theo dõi thuỷ triều, đo độ mặn trước khi bơm nước vào ruộng; kiểm tra, tu sửa gia cố bờ bao, cống bọng trước khi bơm nước vào ruộng sản xuất; tích trữ, sử dụng nước ngọt một cách khoa học, tiết kiệm và hợp lý. Đồng thời, bón bổ sung một số loại phân bón, chế phẩm tăng cường khả năng chống chịu mặn cho cây trồng
- Dự báo một số dịch hại có khả năng phát sinh, phát triển trên lúa vụ Mùa và Đông Xuân 2023-2024 trong giai đoạn từ nay đến trước, trong và sau tết Nguyên đán và đề xuất các biện pháp đối phó như sau:
+ Rầy nâu: trên lúa Đông Xuân rầy nâu đã xuất hiện và gây hại cục bộ giai đoạn lúa đẻ nhánh - trổ, tiếp tục tích lũy và có khả năng gia tăng gây hại ở giai đoạn lúa đòng trổ - trổ chín. Vì vậy cần tăng cường tuyên truyền, bám sát địa bàn và hướng dẫn nông dân chú ý thăm đồng, vạch gốc lúa quan sát kỹ để phát hiện rầy cám, khi thấy rầy tuổi 2-3 xuất hiện với mật số cao (>3 con/dảnh) có thể sử dụng một trong những thuốc BVTV chống lột xác nằm trong danh mục thuốc cho phép sử dụng tại Việt Nam để phun trừ giúp giảm nhanh mật số, khi phun xịt nên tuân thủ theo “nguyên tắc 4 đúng”. Trường hợp, có nhiều lứa gối nhau có thể phối hợp thuốc chống lột xác với thuốc có tác động nhanh để diệt trừ rầy hiệu quả. Lưu ý không nên phối trộn nhiều loại thuốc để phun.
Hình 1: Thăm đồng và vạch gốc lúa kiểm tra rầy nâu trên đồng ruộng
Hình 2 và hình 3: Rầy nâu gây hại lúa 60 ngày sau sạ ở ấp Kinh 7A, xã Thạnh Đông A, huyện Tân Hiệp
+ Muỗi hành (sâu năn): nhiệt độ thấp, trời se lạnh vào ban đêm và sáng sớm có sương mù nhẹ, ban ngày thời tiết âm u, kết hợp với mưa trái mùa, trên những ruộng sử dụng giống lúa thơm (Jasmin 85, Đài Thơm 8, OM 5451, OM 7347, OM 6976… ) rất thích hợp cho muỗi hành phát sinh phát triển, đặc biệt là các huyện vùng Tứ Giác Long Xuyên có diện tích gieo sạ muộn ngoài lịch khuyến cáo (từ ngày 01/01 - 10/01/2024), diện tích khoảng 500 ha. Vì vậy cần hướng dẫn nông dân nắm chắc diễn biến của muỗi hành đặc biệt lúa ở giai đoạn mạ - đẻ nhánh; ở giai đoạn đẻ nhánh lúa bị nhiễm muỗi hành không nên phun thuốc trừ muỗi hành, chủ yếu bảo vệ thiên địch, khống chế mật số muỗi hành ở lứa sau và bón phân cân đối NPK cho những chồi còn lại phát triển tốt tạo được nhiều hạt chắc trên bông, đồng thời bổ sung thêm các loại phân có hàm lượng canxi, magie, silic để tăng sức đề kháng cho cây, cho những chồi còn lại phát triển tốt tạo được nhiều hạt chắc trên bông.Không sử dụng thuốc trừ sâu hóa học ở giai đoạn đầu cây lúa cũng như không lạm dụng chất kích thích sinh trưởng ở giai đoạn mạ - đẻ nhánh.
+ Bệnh đạo ôn cổ bông và lem lép hạt: những ruộng gieo trồng giống nhiễm(OM 5451, IR 50404, Đài Thơm 8, OM7347, …), gieo sạ dầy, bón thừa phân đạm và kết hợp điều kiện thời tiết ẩm độ cao là điều kiện thuận lợi cho bệnh phát sinh phát triển. Vì vậy cần hướng dẫn nông dân chủ động phòng ngừa bệnh, có thể hỗn hợp thuốc đặc trị bệnh đạo ôn cổ bông và thuốc trừ bệnh phổ rộng phun vào thời điểm khi lúa trổ lác đác (5%) và phun lần 2 khi lúa trổ đều.
Bên cạnh đó, bà con nông dân cần lưu ý nông dân theo dõi diễn biến thời tiết nắng nóng cục bộ xen kẽ với thời tiết lạnh là điều kiện phát sinh và gây hại của rầy phấn trắng và bệnh vàng lá chín sớm để phát hiện kịp thời và có biện pháp phòng trừ hiệu quả.
Kính chúc quý bà con nông dân chăm sóc và bảo vệ tốt năng suất lúa./.
