Rầy phấn trắng gây hại và biện pháp quản lý

Đến nay, tổng diện tích lúa Đông Xuân 2023-2024 của tỉnh ta đã gieo sạ dứt điểm 280.265 ha (đạt 100,45% so với kế hoạch), thu hoạch 4.403 ha, năng suất bình quân ước đạt 5,88 tấn/hatập trung chủ yếu ở các huyện vùng U Minh Thượng và một số vùng sạ sớm của Kiên Lương, Giang Thành, Rạch Giá.

Tổng diện tích nhiễm sâu, bệnh trên lúa Đông Xuân là 13.401 ha. Các đối tượng dịch hại bao gồm bệnh đạo ôn, lem lép hạt, cháy bìa lá, rầy nâu, trong đó có xuất hiện rầy phấn trắng gây hại trên các trà lúa từ đẻ nhánh – đòng trổ tổng diện tích nhiễm 7.988 ha (diện tích nhiễm nhẹ 6.000 ha, nhiễm trung bình 1.800 ha, nhiễm nặng 188 ha), mật số gây hại từ 2.500 – 10.000con/m2, tuổi 1- trưởng thành.

Căn cứ vào tình hình thời tiết hiện nay,trời se lạnh vào đêm và sáng sớm có sương mù nhẹ, ban ngày trời nắng nóng xen kẽ với mưa trái mùa, ẩm độ thích hợp cho đối tượng này phát sinh phát triển gây hại trên đồng ruộng.

Nhằm giúp bà con nông dân quản lý tốt được đối tượng rầy phấn trắng hại lúa đạt hiệu quả, bà con nông dân cần lưu ý như sau:

*Triệu chứng gây hại của Rầy phấn trắng:

Rầy phấn trắng thường xuất hiện, phát triển và gây hại nặng trong điều kiện nắng nóng, ẩm độ không khí thấp.Giai đoạn gây hại chủ yếu là ấu trùng và chúng gây hạicác giai đoạn của cây lúa. Trên ruộng lúa có hai triệu chứng do rầy phấn trắng gây hại:

- Lá bị biến màu: Rầy phấn trắng gây hại bằng cách chích hút nhựa lá làm cho lá bị úa vàng và héo dần đi. Nếu mật số cao, lá sẽ vàng, héo và cây sẽ chết nhanh. Bên cạnh đó, trên lá cũng xuất hiện nấm bồ hóng cản trở sự phát triển của cây, cây còi cọc và chết sớm.

- Lá bị biến dạng: Rầy phấn trắng chích hút nhựa lá làm cho lá bị xoắn (gần giống với lùn xoắn lá). Triệu chứng xoắn lá chỉ xuất hiện sau khi cây lúa bị rầy phấn trắng tấn công khoảng 2 tuần trở đi. Nếu bị nhẹ lá chỉ dợn sóng, còn bị nặng lá sẽ xoắn tít lại không thể quang hợp được.

     

Hình 1: Rầy phấn trắng Aleurocybotus sp. tập trung gây hại mặt dưới lá

Hình 2 và 3: Triệu chứng lá bị xoắn do rầy phấn trắng Aleurocybotus sp.gây hại

(Ảnh: Trung tâm BVTV phía Nam)

*Biện pháp quản lý:

- Bà con nông dân nên thăm đồng thường xuyên để phát hiện dịch hại có biện pháp xử lý kịp thời.

- Cần bón phân cân đối, chăm sóc cây lúa phát triển tốt giúp cây tăng sức chống chịu.

- Khi lúa bị nhiễm nặng cần phải giữ mực nước ổn định trong ruộng lúa để giúp cây lúa nhanh hồi phục.

- Nếu mật số rầy cao(khoảng 15-20 con/dảnh hoặc 5 con ấu trùng/lá), có khả năng gây hại năng suất có thểsử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Nên phun thuốc vào lúc chiều mát vì rầy phấn trắng vũ hoá vào lúc xế chiều. Khi phun thuốc nên hạ vòi phun xuống dưới tán lá lúa để đảm bảo thuốc tiếp xúc được rầy phấn trắng và bám dính vào mặt dưới của lá lúa nhằm tăng hiệu quả của thuốc đối với ấu trùng.

- Sau khi phun thuốc từ 3 -5 ngày, kiểm tra lại đồng ruộng để kịp thời có biện pháp xử lý. Có thể phun lặp lại nếu mật số ấu trùng/lá không giảm hoặc cao hơn./.