Tình hình nguồn nước, hạn, xâm nhập mặn năm 2022 trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (tính đến ngày 18/02/2022)

I. Tình hình diễn biến mực nước, xâm nhập mặn

1. Diễn biến mực nước và dòng chảy

Lưu lượng dòng chính sông Mê Công qua trạm Kra-chê trong tháng
01/2022 giảm dần từ khoảng 3.900 m3/s xuống 3.000 m3/s. Tổng lượng dòng chảy
đạt 8,7 tỷ m3, chỉ đạt khoảng 80% so với TBNN, và thấp hơn tổng lượng cùng kỳ
năm 2021 khoảng 7%.

Tổng lượng dòng chảy qua hai trạm Tân Châu và Châu Đốc tháng 01/2022 chỉ còn khoảng 18 tỷ m3 đạt 85% giá trị TBNN và lớn hơn giá trị cùng kỳ năm 2021 khoảng 5%.

Mực nước các trạm nội đồng Kiên Giang từ tháng 01/2022 đến 15/02/2022
dao động ở mức xấp xỉ TBNN, cao hơn cùng kỳ 2021 khoảng 0,05m.

2. Diễn biến mặn từ ngày 01/02 đến ngày 18/02/2022

Bảng độ mặn cao nhất các trạm từ ngày 01/02 đến ngày 18/02/2022

Xâm nhập mặn mùa khô 2021-2022 xuất hiện muộn hơn TBNN. Từ giữa tháng 01/2022, độ mặn 4,00/00 trên sông Cái Lớn bắt đầu xâm nhập sâu vào nội đồng (35km), mặn có xu thế tăng chậm đến cuối tháng 01/2022. Ngày 06/02/2022,  mặn tăng nhanh đột biến, độ mặn tại Cầu Cái Tư (cách biển gần 60km) đạt 0,60/00, tại thị trấn Gò Quao đạt 9,50/00 . Trên sông Cái Bé độ mặn 4,00/00 xâm nhập sâu 28 km (từ tuần đầu tháng 02/2022), tại ngã 3 kênh Trâm Bầu (cách biển 27km), độ mặn đạt 4,830/00. Độ mặn trên kênh Chắc Băng tại Vĩnh Thuận có xu thế lên nhanh từ đầu tháng 02/2022 (tăng từ 50/00 lên 180/00).

3. Tình hình sản xuất

- Vụ Mùa 2021-2022: Diện tích gieo trồng được 67.251ha/60.670ha, đạt 110,84% kế hoạch. Đến nay, đã thu hoạch được 66.786ha, đạt 99,31% diện tích gieo trồng.

- Vụ Đông Xuân 2021-2022: Diện tích gieo trồng được 283.837ha/283.000ha, đạt 100,30% kế hoạch. Đến nay, đã thu hoạch được 29.447ha, đạt 10,38% diện tích gieo trồng.

4. Tình hình thiệt hại

Đến nay, chưa ghi nhận thiệt hại do hạn mặn gây ra.

II. Kết quả triển khai công tác phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn

- Chi cục Thủy lợi vận hành có hiệu quả hệ thống cống trên tuyến đê biển Hòn Đất – Kiên Lương, địa bàn huyện Giang Thành, thành phố Rạch Giá và ven sông Cái Bé thuộc huyện Châu Thành (55 cống), vùng U Minh Thượng (17 cống), dự án thủy lợi Ô Môn – Xà No (35 cống) để ngăn mặn, giữ ngọt đảm bảo phục vụ cho sản xuất vụ Đông Xuân 2021-2022.

- Chi cục Thủy lợi phối hợp với Bộ phận tiếp quản công trình thủy lợi ĐBSCL, thuộc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Dầu Tiếng - Phước Hòa vận hành đóng cống Cái Lớn – Cái Bé từ ngày 31/01 đến ngày 02/02/2022 và ngày 06/02/2022 theo quy trình vận hành tạm thời, phù hợp với tình hình thực tế và đã thông báo đến các Phòng Kinh tế/Nông nghiệp và PTNT để phổ biến rộng rãi trong Nhân dân, có hướng chủ động trong sản xuất vào thời điểm Tết Nguyên đán. Trong đó, vận hành đóng cống Cái Lớn đảm bảo khống chế độ mặn khu vực xã Thủy Liễu dưới 5,0 0/00; vận hành đóng cống Cái Bé khi độ mặn tại kênh Trâm Bầu lớn hơn 1,0 0/00.

- Ngày 11/02/2022, Sở Nông nghiệp và PTNT tổ chức Đoàn công tác đến làm việc với Bộ phận tiếp quản công trình thủy lợi ĐBSCL, thuộc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Dầu Tiếng - Phước Hòa về công tác vận hành đóng, mở cống Cái Lớn – Cái Bé và kiểm tra công tác phòng, chống hạn, mặn năm 2022 trên địa bàn các huyện Châu Thành, Giồng Riềng, Gò Quao và An Biên.

- Ngày 16/02/2022, Sở Nông nghiệp và PTNT tổ chức Đoàn công tác khảo sát tình hình sản xuất lúa vụ 3 trên địa bàn huyện U Minh Thượng. Qua đó, đề nghị UBND huyện U Minh Thượng tăng cường chỉ đạo, có giải pháp tuyên truyền, tập huấn khuyến nông để người nông dân đồng thuận, không tiếp tục sản xuất lúa vụ 3 trong điều kiện nguồn nước chưa đảm bảo như hiện nay.

- Tình hình đắp đập tạm ngăn mặn: Các địa phương trong vùng bị ảnh hưởng mặn đã triển khai gia cố, đắp mới các đập ngăn mặn theo thời vụ để bảo vệ lúa trong vụ Mùa, Đông Xuân 2021-2022. Tổng số đập đã đắp mới và gia cố là 49/70 đập đất (An Minh 08, An Biên 30, Kiên Lương 05, Châu Thành 04, Gò Quao 02), lưu 01 đập cừ thép Larsen trên kênh Rạch Giá – Hà Tiên trong mùa khô 2020-2021 ngăn mặn theo thời vụ để tăng cường bảo vệ lúa trong vụ Đông Xuân 2021-2022.

- Nước sinh hoạt đô thị và nước sinh hoạt nông thôn: Hiện tại, tình hình nguồn nước cung cấp đầu vào cho các nhà máy nước, các trạm cấp nước và hoạt động cung cấp nước sạch cho người dân trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định.

Hình: Đập đất tạm ngăn mặn trên địa bàn huyện Kiên Lương

III. Giải pháp phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn trong thời gian tới

1. Nhận định xu thế khí tượng thủy văn từ nửa cuối tháng 02/2022 đến tháng 05/2022

1.1. Nhận định diễn biến mực nước và dòng chảy

Mực nước ngày lớn nhất tại trạm Tân Châu trong tháng 02/2022 dự báo
sẽ dao động trong khoảng từ 1,2 m đến 1,5 m, và cao hơn cùng kỳ năm 2021.

Tổng lượng dòng chảy từ thượng lưu sông Mê Công (trạm Kratie Campuchia) về hạ lưu và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) từ tháng 02 đến hết tháng 5/2022 ở mức thấp hơn TBNN từ 7÷15%.

Mực nước các trạm nội đồng tiếp tục xuống chậm đến tháng 04/2022. Từ
tháng 5/2022 mực nước có xu hướng tăng do mưa.

1.2. Xâm nhập mặn

Xâm nhập mặn ở Kiên Giang ở mức xấp xỉ TBNN, mặn xâm nhập mạnh tiếp tục có xu thế gia tăng cho đến tháng 04/2022, độ mặn cao nhất xuất hiện vào
tháng 04/2022 khả năng tương đương mùa khô năm 2020-2021.

Cần chú ý các đợt xâm nhập mặn mạnh: 26-28/02; 10-12/03; 22-25/03; 04-
07/04; 20-22/04.

2. Giải pháp phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn trong thời gian tới

- Các Sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai thực hiện tốt Kế hoạch số 195/KH-UBND ngày 18/10/2021 của UBND tỉnh Kiên Giang; Công văn số 1917/SNNPTNT-CCTL ngày 11/11/2021 của Sở Nông nghiệp và PTNT về việc triển khai thực hiện các giải pháp ứng phó với nguy cơ hạn, xâm nhập mặn, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh trong mùa khô 2021-2022 trên địa bàn tỉnh Kiên Giang.

- Chi cục Thủy lợi phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Kiên Giang, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam theo dõi chặt chẽ tình hình diễn biến khí tượng, thủy văn, nhằm kịp thời thông báo tình hình mặn, diễn biến mực nước cho các ngành, địa phương và Nhân dân biết để chủ động trong sản xuất và sinh hoạt.

- UBND các huyện, thành phố tiếp tục theo dõi tình hình hạn hán, xâm nhập mặn để kịp thời triển khai các biện pháp ứng phó. Tuyên truyền, vận động người dân kiểm tra chất lượng nước trước khi bơm tưới, tích trữ sử dụng nguồn nước một cách khoa học, tiết kiệm, hợp lý. Khuyến cáo người dân không nên xuống giống vụ Xuân Hè 2022 để đảm bảo nước tưới cho các vùng bị hạn chế và tránh bị thiệt hại vào cuối vụ. Thường xuyên kiểm tra các cống, các đập đất đã đắp, nhằm phát hiện sớm các sự cố rò rỉ mặn để có biện pháp khắc phục kịp thời.

- Huyện U Minh Thượng quản lý chặt chẽ hệ thống cống, đập giữ nước; khuyến cáo nhân dân dự trữ nước ngọt, sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý; thường xuyên theo dõi tình hình sụt giảm mực nước kênh đê bao ngoài Vườn Quốc gia U Minh Thượng và các kênh nội đồng, phát hiện và xử lý kịp thời tình huống sạt lở có thể xảy ra để hạn chế đến mức thấp nhất về thiệt hại cho sản xuất và cơ sở hạ tầng. Triển khai công tác thủy lợi nội đồng, tập trung nạo vét các kênh trong khu vực để trữ nước, lưu thông dòng chảy và lấy đất gia cố bờ bao.

- Huyện Hòn Đất tăng cường công tác theo dõi việc lấy nước nuôi tôm vùng Nam Quốc lộ 80 để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp xả mặn ra kênh và thông báo ngay cho Chi cục Thủy lợi để có biện pháp xử lý kịp thời.

- Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Châu Thành thường xuyên theo dõi tình hình xâm nhập mặn tại Vàm Bà Lịch dẫn vào kênh Ông Hiển; phối hợp, cung cấp thông tin về Chi cục Thủy lợi để kịp thời tham mưu UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT có biện pháp chỉ đạo ứng phó.

- Phòng Nông nghiệp và PTNT các huyện, thành phố thường xuyên theo dõi, tổng hợp, báo cáo vào thứ năm hàng tuần về tình hình nguồn nước, ảnh hưởng của hạn, xâm nhập mặn đến sản xuất và sinh hoạt của Nhân dân và kết quả triển khai thực hiện theo Kế hoạch số 195/KH-UBND ngày 18/10/2021 của UBND tỉnh về Chi cục Thủy lợi để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT.