Tình hình nguồn nước, hạn, xâm nhập mặn năm 2022 trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (tính đến ngày 25/02/2022)

I. Tình hình diễn biến mực nước, xâm nhập mặn

1. Diễn biến mực nước từ ngày 19/02 đến ngày 25/02/2022

Mực nước sông Mê Công tại trạm Kratie trong tuần qua ổn định ở mức 7,0m. Tính đến 07 giờ ngày 24/02/2022, mực nước tại trạm Kratie ở mức 7,07m, cao hơn mực nước trung bình nhiều năm (TBNN), mùa khô 2015-2016, 2019-2020 và 2020-2021 lần lượt là 0,57 m, 0,36 m, 0,62 m và 0,06 m.

Mực nước trên sông Hậu tại trạm Châu Đốc lên chậm theo triều, đến ngày 24/02/2022, mực nước cao nhất tại trạm Châu Đốc đạt 1,62m, cao hơn cùng kỳ năm 2021 là 0,37m và cao hơn cùng kỳ TBNN là 0,25m.

Mực nước các trạm nội đồng Kiên Giang lên chậm, ở mức cao hơn cùng kỳ năm 2021 từ 0,13 ÷ 0,24m, cao hơn cùng kỳ TBNN từ 0,16 ÷ 0,24m.

2. Diễn biến mặn từ ngày 19/02 đến ngày 25/02/2022

Bảng độ mặn cao nhất các trạm từ ngày 19/02 đến ngày 25/02/2022

Trên sông Cái Lớn: độ mặn 4 0/00 xâm nhập sâu 44 km (gần bến phà Xáng Cụt, xã Vĩnh Phước B, huyện Gò Quao), độ mặn 1 0/00 xâm nhập sâu 54 km (hạ lưu cầu Cái Tư khoảng 2,5km, xã Vĩnh Hòa Hưng Nam, huyện Gò Quao). Trên kênh Xáng Xẻo Rô (Cán Gáo), độ mặn cao nhất trong tuần biến đổi chậm và duy trì ở mức cao từ 18,0 ÷ 24,0 0/00. Trên kênh Chắc Băng, tại Vĩnh Thuận, độ mặn dao động từ 5,0 ÷ 20,0 0/00.

3. Tình hình sản xuất

- Vụ Mùa 2021-2022: Diện tích gieo trồng được 67.251ha/60.670ha, đạt 110,85% kế hoạch. Đến nay, đã thu hoạch được 66.965ha, đạt 99,57% diện tích gieo trồng.

- Vụ Đông Xuân 2021-2022: Diện tích gieo trồng được 283.837ha/283.000ha, đạt 100,30% kế hoạch. Đến nay, đã thu hoạch được 41.664ha, đạt 14,68% diện tích gieo trồng.

4. Tình hình thiệt hại

Đến nay, chưa ghi nhận thiệt hại do hạn mặn gây ra.

II. Kết quả triển khai công tác phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn

- Chi cục Thủy lợi vận hành có hiệu quả hệ thống cống trên tuyến đê biển Hòn Đất – Kiên Lương, địa bàn huyện Giang Thành, thành phố Rạch Giá và ven sông Cái Bé thuộc huyện Châu Thành (55 cống), vùng U Minh Thượng (17 cống), dự án thủy lợi Ô Môn – Xà No (35 cống) để ngăn mặn, giữ ngọt đảm bảo phục vụ cho sản xuất vụ Đông Xuân 2021-2022.

- Chi cục Thủy lợi phối hợp với Bộ phận tiếp quản công trình thủy lợi ĐBSCL, thuộc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Dầu Tiếng - Phước Hòa vận hành đóng, mở cống Cái Lớn – Cái Bé theo quy trình vận hành tạm thời, phù hợp với tình hình thực tế và đã thông báo đến các Phòng Kinh tế/Nông nghiệp và PTNT để phổ biến rộng rãi trong Nhân dân, có hướng chủ động trong sản xuất vào thời điểm Tết Nguyên đán.

Hình: Vận hành mở 02 cửa van cống Cái Bé thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang

- Ngày 11/02/2022, Sở Nông nghiệp và PTNT tổ chức Đoàn công tác đến làm việc với Bộ phận tiếp quản công trình thủy lợi ĐBSCL, thuộc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Dầu Tiếng - Phước Hòa về công tác vận hành đóng, mở cống Cái Lớn – Cái Bé và kiểm tra công tác phòng, chống hạn, mặn năm 2022 trên địa bàn các huyện Châu Thành, Giồng Riềng, Gò Quao và An Biên.

- Ngày 16/02/2022, Sở Nông nghiệp và PTNT tổ chức Đoàn công tác khảo sát tình hình sản xuất lúa vụ 3 trên địa bàn huyện U Minh Thượng. Qua đó, đề nghị UBND huyện U Minh Thượng tăng cường chỉ đạo, có giải pháp tuyên truyền, tập huấn khuyến nông để người nông dân đồng thuận, không tiếp tục sản xuất lúa vụ 3 trong điều kiện nguồn nước chưa đảm bảo như hiện nay.

- Tình hình đắp đập tạm ngăn mặn: Các địa phương trong vùng bị ảnh hưởng mặn đã triển khai gia cố, đắp mới các đập ngăn mặn theo thời vụ để bảo vệ lúa trong vụ Mùa, Đông Xuân 2021-2022. Tổng số đập đã đắp mới và gia cố là 49/70 đập đất (An Minh 08, An Biên 30, Kiên Lương 05, Châu Thành 04, Gò Quao 02), lưu 01 đập cừ thép Larsen trên kênh Rạch Giá – Hà Tiên trong mùa khô 2020-2021 ngăn mặn theo thời vụ để tăng cường bảo vệ lúa trong vụ Đông Xuân 2021-2022.

- Nước sinh hoạt đô thị và nước sinh hoạt nông thôn: Hiện tại, tình hình nguồn nước cung cấp đầu vào cho các nhà máy nước, các trạm cấp nước và hoạt động cung cấp nước sạch cho người dân trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định.

III. Giải pháp phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn trong thời gian tới

1. Nhận định xu thế khí tượng thủy văn từ nửa cuối tháng 02/2022 đến tháng 05/2022

1.1. Nhận định diễn biến mực nước và dòng chảy

Mực nước ngày lớn nhất tại trạm Tân Châu trong tháng 02/2022 dự báo
sẽ dao động trong khoảng từ 1,2 m đến 1,5 m, và cao hơn cùng kỳ năm 2021.

Tổng lượng dòng chảy từ thượng lưu sông Mê Công (trạm Kratie Campuchia) về hạ lưu và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) từ tháng 02 đến hết tháng 5/2022 ở mức thấp hơn TBNN từ 7÷15%.

Mực nước các trạm nội đồng tiếp tục xuống chậm đến tháng 04/2022. Từ
tháng 5/2022 mực nước có xu hướng tăng do mưa.

1.2. Xâm nhập mặn

Xâm nhập mặn ở Kiên Giang ở mức xấp xỉ TBNN, mặn xâm nhập mạnh tiếp tục có xu thế gia tăng cho đến tháng 04/2022, độ mặn cao nhất xuất hiện vào
tháng 04/2022 khả năng tương đương mùa khô năm 2020-2021.

Cần chú ý các đợt xâm nhập mặn mạnh: 26-28/02; 10-12/03; 22-25/03; 04-
07/04; 20-22/04.

2. Giải pháp phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn trong thời gian tới

- Các Sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai thực hiện tốt Kế hoạch số 195/KH-UBND ngày 18/10/2021 của UBND tỉnh Kiên Giang; Công văn số 1917/SNNPTNT-CCTL ngày 11/11/2021 của Sở Nông nghiệp và PTNT về việc triển khai thực hiện các giải pháp ứng phó với nguy cơ hạn, xâm nhập mặn, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh trong mùa khô 2021-2022 trên địa bàn tỉnh Kiên Giang.

- Chi cục Thủy lợi phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Kiên Giang, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam theo dõi chặt chẽ tình hình diễn biến khí tượng, thủy văn, nhằm kịp thời thông báo tình hình mặn, diễn biến mực nước cho các ngành, địa phương và Nhân dân biết để chủ động trong sản xuất và sinh hoạt.

- Chi cục Thủy lợi tham mưu Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh trình UBND tỉnh cấp kinh phí cho UBND huyện Gò Quao lắp đặt trạm quan trắc nguồn nước tự động tại đầu kênh Năm Dần (ven sông Cái Lớn) trên địa bàn xã Vĩnh Hòa Hưng Nam, huyện Gò Quao, từ nguồn Quỹ Phòng, chống thiên tai tỉnh để đảm bảo công tác quan trắc nguồn nước kịp thời phục vụ chỉ đạo điều hành về phòng, chống thiên tai và vận hành hệ thống cống Cái Lớn – Cái Bé.

- UBND các huyện, thành phố tiếp tục theo dõi tình hình hạn hán, xâm nhập mặn để kịp thời triển khai các biện pháp ứng phó. Tuyên truyền, vận động người dân kiểm tra chất lượng nước trước khi bơm tưới, tích trữ sử dụng nguồn nước một cách khoa học, tiết kiệm, hợp lý. Khuyến cáo người dân không nên xuống giống vụ Xuân Hè 2022 để đảm bảo nước tưới cho các vùng bị hạn chế và tránh bị thiệt hại vào cuối vụ. Thường xuyên kiểm tra các cống, các đập đất đã đắp, nhằm phát hiện sớm các sự cố rò rỉ mặn để có biện pháp khắc phục kịp thời.

- Huyện U Minh Thượng quản lý chặt chẽ hệ thống cống, đập giữ nước; khuyến cáo nhân dân dự trữ nước ngọt, sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý; thường xuyên theo dõi tình hình sụt giảm mực nước kênh đê bao ngoài Vườn Quốc gia U Minh Thượng và các kênh nội đồng, phát hiện và xử lý kịp thời tình huống sạt lở có thể xảy ra để hạn chế đến mức thấp nhất về thiệt hại cho sản xuất và cơ sở hạ tầng. Triển khai công tác thủy lợi nội đồng, tập trung nạo vét các kênh trong khu vực để trữ nước, lưu thông dòng chảy và lấy đất gia cố bờ bao.

- Huyện Hòn Đất tăng cường công tác theo dõi việc lấy nước nuôi tôm vùng Nam Quốc lộ 80 để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp xả mặn ra kênh và thông báo ngay cho Chi cục Thủy lợi để có biện pháp xử lý kịp thời.

- Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Châu Thành thường xuyên theo dõi tình hình xâm nhập mặn tại Vàm Bà Lịch dẫn vào kênh Ông Hiển; phối hợp, cung cấp thông tin về Chi cục Thủy lợi để kịp thời tham mưu UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT có biện pháp chỉ đạo ứng phó.

- Phòng Nông nghiệp và PTNT/Kinh tế các huyện, thành phố thường xuyên theo dõi, tổng hợp, báo cáo vào thứ năm hàng tuần về tình hình nguồn nước, ảnh hưởng của hạn, xâm nhập mặn đến sản xuất và sinh hoạt của Nhân dân và kết quả triển khai thực hiện theo Kế hoạch số 195/KH-UBND ngày 18/10/2021 của UBND tỉnh về Chi cục Thủy lợi để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT.