I. Tình hình diễn biến mực nước, xâm nhập mặn
1. Diễn biến mực nước
Mực nước các trạm đầu nguồn xuống chậm, mực nước trung bình tại trạm Kratie ở mức xấp xỉ năm 2022 và TBNN. Mực nước trung bình tại Kompong Luong – Biển Hồ (Campuchia) ở mức cao hơn cùng kỳ năm 2022 và TBNN từ 40 ÷ 55cm. Mực nước trạm Châu Đốc (Sông Hậu) lên chậm theo triều, mực nước cao nhất thấp hơn cùng kỳ năm 2022 và TBNN từ 10 ÷ 25 cm. Mực nước các trạm nội đồng Kiên Giang xuống nhanh, mực nước cao nhất phổ biến cao hơn cùng kỳ năm 2022 và TBNN từ 5 ÷ 20cm. Mực nước các trạm cửa sông xuống chậm theo triều và ở mức thấp.
2. Diễn biến mặn từ ngày 01/02 đến ngày 15/02/2023
Độ mặn có xu thế tăng từ ngày 15/02/2023. Hầu hết độ mặn cao nhất ở mức phổ biến cao hơn tuần trước. Độ mặn một số trạm nằm sâu trong nội đồng ít biến đổi và ở mức thấp.
Trên sông Cái Bé, độ mặn 1,0 0/00 xâm nhập sâu khoảng 15km (xã Bình An, huyện Châu Thành).
Trên sông Cái Lớn, độ mặn 4,0 0/00 xâm nhập sâu khoảng 13km (đầu xã Thới Quản, huyện Gò Quao), độ mặn 1,0 0/00 xâm nhập sâu khoảng 35km (TT. Gò Quao, huyện Gò Quao).
3. Tình hình sản xuất: (Theo Báo cáo nhanh số 36/BC-SNNPTNT ngày 08/02/2023 của Sở Nông nghiệp và PTNT)
- Vụ Mùa 2022-2023: Diện tích gieo trồng được 68.499,2ha/68.450ha, đạt 100,07% kế hoạch. Đến nay, đã thu hoạch được 68.372ha, đạt 99,81% diện tích gieo trồng.
- Vụ Đông Xuân 2022-2023: Diện tích gieo trồng được 281.043,2ha/281.000ha, đạt 100,02% kế hoạch. Đến nay, đã thu hoạch được 23.411ha, đạt 8,33% diện tích gieo trồng.
- Vụ nuôi tôm nước lợ năm 2023: Đến nay, đã thả nuôi được 84.277ha/137.430ha, đạt 61,32% so với kế hoạch. Trong đó, diện tích nuôi tôm công nghiệp 270ha; nuôi tôm quảng canh, quảng canh cải tiến 19.914ha và nuôi tôm – lúa 64.093ha.
4. Tình hình thiệt hại
Đến nay, chưa ghi nhận thiệt hại do hạn mặn gây ra.
II. Kết quả triển khai công tác phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn
- Chi cục Thủy lợi vận hành có hiệu quả hệ thống cống trên tuyến đê biển Hòn Đất – Kiên Lương, địa bàn huyện Giang Thành, thành phố Rạch Giá và ven sông Cái Bé thuộc huyện Châu Thành (55 cống), vùng U Minh Thượng (17 cống), dự án thủy lợi Ô Môn – Xà No (35 cống) để ngăn mặn, giữ ngọt đảm bảo phục vụ cho sản xuất vụ Đông Xuân 2021-2022.
- Hàng tháng, Chi cục Thủy lợi phối hợp với Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Miền Nam và các địa phương rà soát, xây dựng kế hoạch vận hành các cống trên địa bàn tỉnh và các cống Cái Lớn, Cái Bé, Xẻo Rô đảm bảo phù hợp, an toàn cho sản xuất.
- Để kịp thời bảo vệ an toàn diện tích lúa khu vực thượng lưu cống và tạo điều kiện thuận lợi cho Nhân dân khu vực hạ lưu cống lấy nước mặn phục vụ nuôi trồng thủy sản, ngày 16/01/2023 Chi cục Thủy lợi phối hợp với UBND huyện Giang Thành tiến hành đắp đập tạm bằng đất (do phần đáy cửa cống Kênh Hà Giang bị hư hỏng nặng, lệch khoảng 2m về phía hạ lưu cống và không vận hành đóng lại được) tại khu vực hạ lưu cống Kênh Hà Giang (cách cống Kênh Hà Giang khoảng 90m), đến ngày 21/01/2022 đập tạm hoàn thành và đã khép kín dòng.
- Ngày 14/02/2023, UBND tỉnh Kiên Giang tổ chức buổi làm việc để nghe Sở Nông nghiệp và PTNT báo cáo đánh giá tác động của hệ thống thuỷ lợi Cái Lớn - Cái Bé và kế hoạch điều chỉnh sản xuất nông nghiệp trong thời gian tới.
- Các địa phương trong vùng ảnh hưởng mặn đã triển khai đắp mới và gia cố 36/117 đập đất (An Biên 30, An Minh 06), lưu 01 đập cừ thép Larsen trên kênh Rạch Giá – Hà Tiên (từ mùa khô 2020-2021 đến nay) ngăn mặn theo thời vụ để tăng cường bảo vệ lúa trong vụ Mùa, Đông Xuân 2022-2023.
- Nước sinh hoạt đô thị và nước sinh hoạt nông thôn: Hiện tại, tình hình nguồn nước cung cấp đầu vào cho các nhà máy nước, các trạm cấp nước và hoạt động cung cấp nước sạch cho người dân trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định. Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn đã phối hợp với các địa phương hoàn thành lập danh sách các hộ dân được hỗ trợ bồn chứa nước (01m3) và xong bước khảo sát thiết kế mở rộng tuyến ống tại các trạm cấp nước (theo Kế hoạch số 234/KH-UBND ngày 03/11/2022 của UBND tỉnh). Dự kiến trong Quý I/2023 sẽ triển khai cấp phát bồn nước và thi công mở rộng tuyến ống.
Hình: Đập đất ngăn mặn trên kênh Hà Giang, huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang
III. Giải pháp phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn trong thời gian tới
1. Dự báo xâm nhập mặn trong thời gian tới (từ ngày 16/02 đến 20/02/2023)
Độ mặn dự báo cao nhất từ ngày 16/02 đến ngày 20/02/2023
| Số TT | Trạm | Sông/kênh | K/C đến cửa sông (km) | Smax (0/00) | Ngày xuất hiện | So với cùng kỳ năm 2022 (0/00) | So với TBNN (0/00) |
| 1 | Xẻo Rô | Cái Lớn | 7 | 15,0 | 19-20/02 | Cao hơn 3,8 | Cao hơn 0,4 |
| 2 | Gò Quao | Cái Lớn | 35 | 4,0 | 19-20/02 | Thấp hơn 1,9 | Thấp hơn 1,5 |
| 3 | Cầu Cái Tư | Cái Lớn | 55 | 0,1 | 19-20/02 | Xấp xỉ |
|
| 4 | Ngã Ba Đình | Xáng Cụt | 45 | 5,0 | 19-20/02 | Thấp hơn 2,4 |
|
| 5 | An Ninh | Cái Bé | 8 | 11 | 19-20/02 | Cao hơn 0,5 | Cao hơn 1,9 |
| 6 | Trâm Bầu | Cái Bé | 27 | 0,2 | 19-20/02 | Xấp xỉ |
|
| 7 | Long Thạnh | Cái Bé | 30 | 0,1 | 19-20/02 | Xấp xỉ |
|
| 8 | Sóc Cung | Rạch Giá – Long Xuyên | 5,5 | 0,1 | 19-20/02 | Xấp xỉ | Thấp hơn 0,5 |
| 9 | Vĩnh Thuận | Chắc Băng |
| 16,0 | 19-20/02 | Thấp hơn 3,8 |
|
Trên sông Cái Bé, độ mặn 4,0 0/00 xâm nhập sâu khoảng 20km (cuối xã Bình An, huyện Châu Thành), độ mặn 1,0 0/00 xâm nhập sâu khoảng 25km (xã Minh Hòa, huyện Châu Thành). Trên sông Cái Lớn, độ mặn 4,0 0/00 xâm nhập sâu khoảng 35km (TT. Gò Quao, huyện Gò Quao), độ mặn 1,0 0/00 xâm nhập sâu khoảng 50km (xã Vĩnh Phước B, huyện Gò Quao).
Dự báo độ mặn cao nhất mùa khô năm 2022-2023 ở mức thấp hơn đến xấp xỉ TBNN. Tuy nhiên, cần lưu ý sẽ có những đợt độ mặn tăng cao đột biến do nước biển dâng (ảnh hưởng của đợt gió mùa Đông bắc mạnh) trong tháng 02/2023, giảm xả của thủy điện thượng nguồn (tháng 03/2023). Mặn bắt đầu có xu thế tăng cao và xâm nhập sâu vào nội đồng từ nửa cuối tháng 02/2023.
2. Giải pháp phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn trong thời gian tới
- Các Sở, ngành, địa phương chủ động triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ đã được phân công cụ thể tại Kế hoạch số 234/KH-UBND ngày 03/11/2022 của UBND tỉnh về việc triển khai thực hiện các giải pháp ứng phó với nguy cơ hạn, xâm nhập mặn, đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh trong mùa khô 2022-2023 trên địa bàn tỉnh Kiên Giang.
- Chi cục Thủy lợi phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Kiên Giang, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam theo dõi chặt chẽ tình hình diễn biến khí tượng, thủy văn, nhằm kịp thời thông báo tình hình mặn, diễn biến mực nước cho các ngành, địa phương và Nhân dân biết để chủ động trong sản xuất và sinh hoạt.
- Chi cục Thủy lợi chủ động vận hành có hiệu quả các cống trên địa bàn tỉnh và phối hợp với Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Miền Nam vận hành các cống Cái Lớn, Cái Bé, Xẻo Rô đảm bảo an toàn cho sản xuất; chủ động cải tạo các cống sử dụng cửa van vận hành tự động theo thủy triều thành cửa van vận hành chủ động để chủ động kiểm soát nguồn nước.
- Huyện Hòn Đất tăng cường công tác theo dõi việc lấy nước nuôi tôm vùng Nam Quốc lộ 80 để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp xả mặn ra kênh và thông báo ngay cho Sở Nông nghiệp và PTNT (thông qua Chi cục Thủy lợi) để có biện pháp xử lý kịp thời.
- Huyện Châu Thành thường xuyên theo dõi chặt chẽ tình hình xâm nhập mặn tại Vàm Bà Lịch dẫn vào kênh Ông Hiển; phối hợp, cung cấp thông tin về Sở Nông nghiệp và PTNT (thông qua Chi cục Thủy lợi) để kịp thời tham mưu UBND tỉnh có biện pháp chỉ đạo ứng phó.
- Huyện U Minh Thượng chỉ đạo các đơn vị chuyên môn khảo sát, kiểm tra tình hình sản xuất, nhu cầu nước cho từng loại cây trồng, vật nuôi, nguồn nước sinh hoạt cho Nhân dân trong vùng đệm U Minh Thượng theo từng giai đoạn, từng thời điểm; chủ động có kế hoạch tích trữ nguồn nước ngọt cuối mùa mưa để ứng phó với khả năng hạn hán trong mùa khô 2022-2023 (có thể gây sụt lún, sạt lở hệ thống Đê bao ngoài) trước khi đóng các cống ngăn mặn, giữ ngọt. Phối hợp với Chi cục thủy lợi vận hành đóng cống để ngăn mặn, giữ ngọt tại thời điểm thích hợp (khi có yêu cầu của huyện).
