Một số ứng dụng chất điều hòa sinh trưởng trong sản xuất trồng trọt:
- Kích thích sự hình thành rễ của cành giâm, cành chiết: thường hàm lượng auxin trong cành giâm, cành chiết rất thấp không đủ để gây ra sự phân hóa rễ bất định. Do đó, người ta thường xử lý auxin ngoại sinh cho cành giâm, cành chiết để kích thích ra rễ. Các auxin thường dùng để kích thích ra rễ như: Indole-3-acetic acid (IAA); Indole-3-butyric acid (IBA); Naphthalene Acetic Acid (NAA); ...
- Kích thích sinh trưởng của cây, tăng chiều cao, tăng sinh khối và tăng năng suất cây trồng: các chất kích thích sinh trưởng thường được sử dụng như gibberellin (GA), Naphthalene Acetic Acid (NAA), ... Đối với lúa, người ta thường sử dụng chất kích thích sinh trưởng GA3 để kích thích hạt nảy mầm, kích thích đẻ nhánh, kích thích bông lúa trổ nhanh và thoát, hạn chếnghẹn bông. Đối với nhóm rau ăn lánhư cải xanh, cải ngọt, rau muống, rau dền,… phun GA3 2-3 lần ở giai đoạn cây sinh trưởng mạnh giúp gia tăng năng suất.
- Ngoài ra, chất điều hòa sinh trưởng còn được dùng để ngăn ngừa sự rụng nụ, hoa và quả; tăng sự đậu quả và tạo quả không hạt; điều chỉnh thời gian ngủ nghỉ của các loại củ, hạt; điều chỉnh sự ra hoa của cây; điều chỉnh giới tính của hoa; điều chỉnh sự chín của quả; nuôi cây mô tế bào; …
Hiện nay với tình hình biến đổi khí hậu, khô hạn, xâm nhập mặn ngày càng diễn biến phức tạp đã làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng. Trước tình hình đó, nhiều nông dân sử dụng chất điều hòa sinh trưởng để kích thích sinh trưởng cho cây trồng nhưng nông dân thường sử dụng quá liều lượng không đúng theo hướng khuyến cáo trên nhãn chai, bao gói dẫn đến tác dụng ngược, hiệu quả không như mong muốn và ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất cây trồng.
Hình. Các triệu chứng lúa sinh trưởng và phát triển bất thường do nông dân sử dụng thuốc điều hòa sinh trưởng có hoạt chất Gibberelic acid phun kích đòng cho lúa giai đoạn đòng trổ quá liều lượng. A (Lúa bị vượt lá), B (Lóng thứ 2 dài bất thường (khoảng 30-35 cm) so với lóng thứ 2 của cây lúa phát triển bình thường (khoảng 10-15 cm), C (Cây ốm và cao bất thường).
Vì vậy, để sử dụng chất điều hòa sinh trưởng an toàn, mang lại hiệu quả cao cho cây trồng, bà con nông dân cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Nồng độ: khi sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng phải tuyệt đối tuân theo khuyến cáo vì có một số chất khi ở nồng độ thấp thì chúng có tác dụng kích thích nảy mầm, tăng chiều cao, tăng sinh khối nhưng khi ở nồng độ cao thì chúng có thể ức chế sinh trưởng hoặc gây rụng lá thậm chí làm chết cây.
- Liều lượng: đối với các chất điều hòa sinh trưởng thực vật phải tùy theo mục đích, tùy theo từng loại cây trồng, tùy theo giai đoạn sinh trưởng của cây trồng mà có liều lượng sử dụng hoàn toàn khác nhau (cần xem liều lượng hướng dẫn được ghi trên nhãn thuốc). Tuyệt đối phải tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất vì sử dụng quá liều lượng khuyến cáo sẽ ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và năng suất cây trồng.
- Chất điều hòa sinh trưởng không phải là chất dinh dưỡng, chỉ có tác dụng kích thích quá trình trao đổi chất nên không thể thay thế cho phân bón. Vì vậy, muốn đạt hiệu quả cao khi sử dụng cần phải phối hợp một cách hợp lý với phân bón, đặc biệt trong các trường hợp muốn tăng chiều cao cây và gia tăng sinh khối của cây./.
